به گزارش تحریریه، «ماکسیم رشتنیکوف» وزیر توسعه اقتصادی فدراسیون روسیه عنوان داشت در سال ۲۰۲۵ تولید ناخالص داخلی (GDP) حدود ۱ درصد افزایش یافته، نرخ تورم به کمتر از ۶ درصد رسیده، نرخ بیکاری به سطح بی‌سابقه و فراتر از انتظاری سقوط کرد و نرخ برابری روبل عملکردی قدرتمندتر از پیش‌بینی‌های ابتدای سال از خود نشان داده است.

علاوه بر این، وزیر اقتصاد به تشریح تأثیر جنگ‌های تجاری آمریکا و تحریم‌های اروپا علیه روسیه پرداخت و چشم‌انداز بازگشت شرکت‌های خارجی را که در سال ۲۰۲۲ از این کشور خارج شده بودند، ارزیابی کرد.

در ادامه بخش سوم مصاحبه وزیر توسعه اقتصادی روسیه با راشاتودی آمده است.

راشاتودی: در سال جاری، بحث‌های داغی درباره احتمال بازگشت شرکت‌هایی که در سال ۲۰۲۲ ما را ترک کردند، شکل گرفته است. به نظر شما، آیا باید منتظر بازگشت گسترده و دسته‌جمعی آن‌ها به روسیه باشیم؟

ماکسیم رشتنیکوف: به باور من، این بازگشت یک فرآیند تدریجی و مرحله‌بندی‌شده خواهد بود؛ چرا که ما لزوماً بنا نداریم آغوش خود را به روی همگان بگشاییم. بخش عمده‌ای از تصمیم ما به نحوه‌ خروج این شرکت‌ها بستگی دارد: اینکه آیا در آن مقطع، کارکنان خود را به حال خود رها کردند یا خیر؟ و آیا به تعهداتشان در قبال مصرف‌کنندگان پایبند بودند؟ تمامی این سوابق در سنجش نهایی ما لحاظ خواهد شد و حقیقتاً غیر از این هم نمی‌تواند باشد.

در عین حال، ما طبعاً برای گفت وگو مشتاقیم و آمادگی داریم تا شرکت‌ها بازگردند و به سرمایه‌گذاری‌های خود ادامه دهند. با این حال، باید در نظر داشت که شرایط همکاری [در دوره جدید] تا حدی متفاوت خواهد بود.

برای نمونه، وقتی شرکت‌های خودروسازی روسیه را ترک کردند، صرفاً خطوط تولید را رها کرده و دستگاه‌ها را خاموش کردند؛ بدون آنکه کمترین مستندات فنی، نقشه‌های مهندسی یا دستاوردهای پژوهشی (R&D) از خود به جای بگذارند. بعدها، هنگامی که ساختار اقتصادی این کسب‌وکارها را کالبدشکافی کردیم، مشخص شد که بخشِ غیرمتعارف و بزرگی از سود، از کشور خارج می‌شده است؛ بسیار جالب است که بخش بزرگی از این دارایی‌ها حتی تحت عنوان "سود" هم ثبت نمی‌شد؛ بلکه در قالب هزینه‌های گوناگونِ "حق امتیاز"، مسیر خروج از کشور را طی می‌کرد.

اکنون با نگاهی به گذشته، می‌توان گفت که تمامِ این همکاری‌ها، نه از نگاهِ واقع‌بینانه منصفانه بود و نه از لحاظ استراتژیک به نفع روسیه؛ و ما نیز از این تجربه، درس‌های لازم را آموختیم.

راشاتودی: امروز وضعیت گردشگری روسیه چطور است؟ جریان گردشگری طی سال گذشته چه تغییراتی داشته است؟

ماکسیم رشتنیکوف: بازار گردشگری روسیه در حال رشد است. پیش‌بینی می‌شود امسال حجم کل سفرها (شامل گردشگران داخلی و بازدیدکنندگان خارجی) حدود ۵ درصد دیگر افزایش یابد.

البته این میزان [رشد]، کمی کمتر از حد انتظار ماست؛ اما می‌دانیم که هنوز با کمبود امکانات مواجه هستیم. ما به هتل‌های جدید و راهکارهای حمل‌ونقلیِ بیشتری نیاز داریم. واقعیت این است که ما با کمبود هواپیما روبرو هستیم؛ تعداد ناوگان ما کافی نیست و تعدادی از فرودگاه‌ها نیز همچنان بسته هستند.

با این حال، ما به اجرای برنامه‌های کلان خود ادامه می‌دهیم. در حال حاضر، صدها هتل در دست ساخت داریم؛ برخی در مرحله پایانی طراحی هستند و عملیات ساختمانیِ بخشی دیگر نیز آغاز شده است. تمامی این‌ها به لطف برنامه «تسهیلات بانکی ارزان‌قیمت» (وام‌های ترجیحی) میسر شده است. همچنین چند پارک آبی، پیست‌های اسکی جدید و شهرهای بازی‌ در حال ساخت هستند. این‌ها دقیقاً همان حوزه‌هایی هستند که اکنون به‌طور فعال در آن‌ها سرمایه‌گذاری می‌کنیم.

حجم کل سرمایه‌گذاری‌های ما، تنها در قالب برنامه‌های حمایتی (تسهیلات ارزان‌قیمت)، به حدود ۲ تریلیون روبل می‌رسد که رقمی بی‌سابقه در تاریخ صنعت گردشگری کشور است. بی‌تردید تا سال ۲۰۳۰، آثار این توسعه‌ عظیم در همه جای کشور به چشم خواهد آمد.

بدیهی است که تمرکز بر جذب گردشگران بین‌المللی در دستور کار قرار دارد و برنامه‌های هدفمندی را برای ارتقای جایگاه روسیه در بازار جهانی گردشگری دنبال می‌کنیم. چرا که در این حوزه هم حرف‌های زیادی برای گفتن داریم. به ویژه، ما به‌صورت هدفمند بر روی بازار کشورهای عربی تمرکز کرده‌ایم (از جمله با ارائه محصولات حلال و به‌کارگیری استانداردهای " Muslim Friendly"). همچنین در تلاشیم تا گردشگران چینی را جذب کنیم. به شکلی فعال نیز در حال مطالعه بازار هند هستیم که شهروندان ثروتمند بسیاری دارد. به طور کلی، ما در تمامی محورها فعال هستیم و سازوکارهای مختلف همکاری را توسعه می‌دهیم؛ از جمله روادید الکترونیک، سفرهای گروهی بدون ویزا و بهبود خطوط پروازی. بنابراین، ما پتانسیل بسیار بالایی در اختیار داریم.

ما کشور فوق‌العاده‌ای داریم و در حال تلاش برای معرفی و ارتقای جایگاه آن هستیم. ما فقط به یک چیز نیاز داریم: اینکه افراد دست‌کم یک بار از کشور ما دیدن کنند. چرا که اگر گردشگری فقط یک بار به اینجا بیاید، نه تنها خودش دوباره بازخواهد گشت، بلکه دوستانش را هم با خود خواهد آورد. ما در برخی کشورهای عربی می‌بینیم که "تبلیغات دهان‌ به‌ دهان" (توصیه‌های فردی) بسیار موثرتر از هرگونه کارزار تبلیغاتی عمل می‌کند. کافی است گروهی از بلاگرها یا صرفاً دسته‌ای از گردشگران را به اینجا بیاوریم.

البته مشکلات عینی و واقعی وجود دارند که اصلی‌ترینِ آن‌ها، دشواری در انجام پرداخت‌ها است. مردم تمایل دارند در اینجا پول خرج کنند و ما در حال حاضر امکانات و راهکارهای جدیدی را برای آن‌ها فراهم می‌کنیم تا بتوانند به راحتی این کار را انجام دهند.

راشاتودی: ارزیابی شما از چشم‌انداز اقتصادی لغو دوجانبه روادید بین روسیه و چین چیست؟

ماکسیم رشتنیکوف: ما کاملاً اطمینان داریم که این اقدام، تکانه‌ای بسیار قدرتمند ایجاد خواهد کرد. در سال جاری، حدود ۱.۳ میلیون گردشگر چینی از روسیه بازدید کردند که از این تعداد، تقریباً ۱ میلیون نفر در قالب گروه‌های بدون ویزا و حدود ۳۰۰ هزار نفر با ویزای الکترونیک وارد شده‌اند.

برای سال آینده، ما به پشتوانه همین سفرهای گروهی بدون ویزا، انتظار ۲ میلیون بازدیدکننده را داریم. طبق محاسبات ما، در افق ۲۰۳۰، این رقم باید به ۵.۵ میلیون نفر باید برسد.

راشاتودی: چالش‌های کلیدی پیشِ روی اقتصاد روسیه در سال ۲۰۲۶ چیست؟

ماکسیم رشتنیکوف: ما باید بهره‌وری نیروی کار را در اقتصاد افزایش دهیم؛ از جمله با به‌کارگیری روش‌های "تولید ناب (۱) (Lean Manufacturing) و پیاده‌سازی آن‌ها در تمامی واحدها، و همچنین ارتقای کارایی در بخش‌های کم‌بازده. ما می‌دانیم که چنین بخش‌هایی وجود دارند و باید روی آن‌ها کار کرد: ریشه‌یابی مشکلات، توسعه برون‌سپاری، رباتیک‌سازی و دیجیتالی‌سازی. همچنین نیروی کار را از طریق بازآموزی و توسعه‌ شایستگی‌های جدید، در مشاغلی با سطوح دستمزد بالاتر به کارگرفت.

در حال حاضر، ما با نرخ بیکاری بسیار پایین، یا بهتر بگویم، به‌طور غیرعادی (آنورمال) پایینی روبرو هستیم. لذا وقتی از بهره‌وری صحبت می‌کنیم، منظورمان ایجاد فرصت‌های شغلی جدید و کارآمد و کاهش مشاغل قدیمی و بی‌بازده است. در این میان، نکته حیاتی این است که در مسیر این تغییرات، تک‌تک افراد بتوانند جایگاه شغلی جدیدی برای خود پیدا کنند.

همچنین نیاز داریم تا به فرآیندهای سرمایه‌گذاری شتاب بیشتری ببخشیم. البته این مسیر هموار نخواهد بود؛ چراکه در سال ۲۰۲۶ همچنان با نرخ‌های بهره‌ بالا دست‌به‌گریبان هستیم؛ نرخ‌هایی که روند کاهشی خواهند داشت، اما نه با آن سرعتی که مطلوب همگان است. باید برای چنین شرایطی آمادگی داشت؛ بنابراین لازم است تا حد امکان تمامِ توان و ظرفیتِ دارایی‌های ثابت و منابع موجود را مورد استفاده قرار دهیم و تجهیزات را با حداکثر توان به کار گیریم؛ این امر می‌تواند از طریق جذب سفارش‌های تکمیلی و اشتراک‌گذاری ظرفیت‌های تولید محقق شود. در نهایت، اقتصاد پلتفرمی این امکان را به خوبی برای ما فراهم کرده است.

بدین ترتیب، مساله‌ سرمایه‌گذاری و تحولات ساختاری از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. ما باید اقتصاد پلتفرمی را با جدیت توسعه دهیم، رباتیک‌سازی را به حداکثر برسانیم و به بهینه‌سازی فعالیت‌های غیرمحوری(۲) و رفع موانع اداری ادامه دهیم. در این راستا، تاکنون اقدامات بسیاری جهت کاهش تعداد بازرسی‌ها و حذف الزامات زائد برای کسب‌وکارهای خصوصی انجام داده‌ایم، اما همچنان مسیر طولانی‌ای در پیش است. تمامی این موارد در کانون توجه ما باقی خواهند ماند.

پایان/

۱- خلق ارزش بیشتر برای مشتری با استفاده از منابع کمتر.

۲- به آن دسته از فعالیت‌ها گفته می‌شود که ارتباط مستقیمی با تخصص اصلی و هدف نهایی آن کسب‌وکار ندارند، اما برای بقای آن ضروری هستند.